Τετάρτη, 8 Οκτωβρίου 2014

"Εποχή μου είναι η ποίηση" της Ασημίνας Ξηρογιάννη

Αυτό που συμβαίνει σ’ αυτήν την ποιητική συλλογή της Ασημίνας Ξηρογιάννη είναι ότι υπάρχει επειδή η δημιουργός της είχε να εκθέσει κάποια πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Κυριολεκτώ: τα ποιήματα που απαρτίζουν αυτή τη συλλογή αποτυπώνουν τον απολύτως οριοθετημένο προβληματισμό του πώς μπορεί να λειτουργήσει εποικοδομητικά η ποιήση στην σημερινή ταραγμένη μας εποχή. Με μια γλώσσα ακριβή, χωρίς εξάρσεις και χωρίς κρυμμένα νοήματα, τοποθετεί εαυτόν απέναντι στην πραγματικότητα που μας περιβάλλει όλους και αυτό είναι ξεκάθαρα μια ευχάριστη έκπληξη καλοδεχούμενης ειλικρίνειας.

Η αγωνία του ποιητή μπροστά στο αδιέξοδο της καθημερινότητας, μπροστά στην αντίφαση της δράσης μέσω των πράξεων και της αδράνειας του λόγου είναι η θεματική που κυριαρχεί σ’αυτή την συλλογή. Η Ασημίνα Ξηρογιάννη δεν χάνεται σε ατελείωτες ενδοσκοπήσεις αλλά βλέπει τον εαυτό της αποκλειστικά ως μέρος ενός συνόλου που νοσεί και που φθίνει, η εξωτερική πραγματικότητα των δελτίων ειδήσεων είναι ο εσωτερικός της καμβάς, αναρωτιέται αν υπάρχουν περιθώρια δράσης στην ποιήση: είναι μια βαθειά προσωπική ποίηση χωρίς εγώ. Έτσι, υπάρχει ειλικρίνεια χωρίς μελοδραματισμούς και υπάρχει και αυτός ο ρεαλισμός χωρίς εμπάθεια και χωρίς πίκρα, όμως από την άλλη δεν υπάρχει πρωτοτυπία. Αν υπήρχε, η συλλογή θα είχε περάσει σε ένα άλλο επίπεδο.

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι παρόλο που πρόκειται για μια ποιητική προσέγγιση αναμφισβήτητα σύγχρονη, τωρινή, η συγγραφέας δεν πέφτει στην παγίδα της μεμψιμοιρίας και της ηττοπάθειας. Επικεντρώνεται στο να σκιαγραφήσει το προφίλ του σύγχρονου ποιητή: να βρει τα λόγια που αφουγκράζονται τις αγωνίες των άλλων, να βρει τη θέση και τον ρόλο που απαιτούν οι συνθήκες. Η αγωνία της δεν είναι υστερική αλλά στοιχειοθετημένη και υπαρξιακή, φοβάται την νέα πραγματικότητα αλλά θα την αντιμετωπίσει, χρειάζεται μόνο να βρει τον τρόπο και να νικήσει τις ανασφάλειες:

Σύνδεσε τη λέξη
με την εποχή.
Σύνδεσε το ποίημα
με το πρόσωπο του ανθρώπου.
Φτιάξε μια νέα ποιητική.


Είναι προφανές ότι η συλλογή αυτή αποτελεί την εικόνα μιας αναζήτησης πορείας. Η συγγραφέας, στο μεταίχμιο του παρελθόντος που ανατράπηκε και του μέλλοντος που δεν διαφαίνεται καν στον ορίζοντα, προσπαθεί να βρει το στίγμα της, την αποστολή της ίσως, αν υπάρχει κάτι τέτοιο:

ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΓΙΝΩ

Σού ’ρχεται στο στόμα ο τίτλος.
Αυτός θα σε οδηγήσει στο περιεχόμενο
(αντίστροφη πορεία τελικά).
Το ποίημα δεν λέει να ησυχάσει.
Στριφογυρνα μέσα στο σώμα σου
παιδεύεται να βγει.
Μα είναι δύσκολες οι συνδέσεις.
Γιατί ποίημα σημαίνει φως.
Και σένα τώρα οι περιστάσεις σε καλούν.
Έλα, μέτρησε τις δυνάμεις σου
αν μπορείς να κάνεις φως
τα σκοτάδια του σήμερα.

Παρατηρώντας συνολικά αυτή την ποιητική συλλογή, η Ασημίνα Ξηρογιάννη εστιάζει με ακρίβεια στο πρόβλημα όμως τελικά μένει εκεί, στάσιμη να το κοιτάζει. Σαν να ταλανίζεται ανάμεσα στο δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει και τις παντός είδους ανασφάλειες που ισχυροποιούνται καθώς ο χρόνος περνάει, και τελικά να εδραιώνεται ο ποιητικός της λόγος στην ενδιάμεση κατάσταση του καθαρτηρίου.

Τώρα που η ζωή σου έγινε χλωμή,
τώρα κατάλαβες τον στίχο του Σεφέρη
«Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει»
και αναζητάς το εθνικό αντικαταθλιπτικό.
Μα όλες οι λέξεις σου πέφτουν κάτω
και τσακίζονται μία μία.
Πληγωμένες κι αυτές.
Πάψε να τραυματίζεις αυτό το ποίημα 



Κρις Λιβανίου




2 σχόλια:

  1. Προσωπικά θεωρώ την πρώτη συλλογή της Ασημίνας, την "Προφητεία του ανέμου" αξεπέραστη από πλευράς τόσο νοημάτων όσο και τρόπου διαχείρισής τους... Οι επόμενες δύο συλλογές της - και τούτη που παρουσιάζεται εδώ - μου φάνηκαν πιο μονοσήμαντες. Χαίρομαι όμως που η συγκεκριμένη άρεσε στην Κρις ώστε να αποφασίσει να γράψει γι' αυτήν, γιατί έτσι μας δόθηκε η ευκαιρία να φιλοξενήσουμε τη δουλειά της Ασημίνας στο στίγμαΛόγου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μου φάνηκε ενδιαφέρουσα, είναι γεγονός, αλλά κυρίως με έκανε να περιμένω κατά κάποιο τρόπο την επόμενη... θα ήθελα να δω την εξέλιξή της στη γραφή και στο νόημα. Αισθάνομαι ότι υπάρχουν δυνατότητες, κυρίως στην λεπτομέρεια πια, και στην ακρίβεια της απόδοσης του συναισθήματος. Νομίζω ότι αν επιτευχθεί αυτό τότε θα έχει μια πραγματικά δική της ταυτότητα, μια μεγαλύτερη αμεσότητα επίσης. Κι εμείς εδώ θα είμαστε, να ξαναγράψουμε..!

      Διαγραφή